Những Người Theo Chủ Nghĩa Thế Tục Có Nền Tảng Cho Đạo Đức Không?
Những người theo chủ nghĩa thế tục và vô thần thường xuyên cáo buộc các Cơ Đốc nhân hành xử "vô đạo đức" và tôn giáo là "xấu xa". Nhưng những phản đối như vậy đối với tôn giáo lại đặt ra một câu hỏi thú vị: những người theo chủ nghĩa nhân văn thế tục hoặc những người vô thần định nghĩa cái ác và đạo đức như thế nào, và dựa vào thẩm quyền nào mà họ đưa ra những tuyên bố như vậy?
Chỉ Là Ý Kiến Chủ Quan
Đối với người vô thần hoặc người theo chủ nghĩa nhân văn thế tục, không có nền tảng đạo đức nào khác ngoài ý kiến chủ quan của chính họ.* Những cá nhân này thường sử dụng những từ như "ác", "vô đạo đức", "đạo đức" hoặc "luân lý", thường trong bối cảnh tôn giáo Cơ Đốc hoặc các cá nhân Cơ Đốc. Họ sẽ nói những điều như "tôn giáo là xấu xa"** hoặc việc dạy thuyết sáng tạo cho trẻ em là "bạo hành trẻ em", nhưng họ có ý gì khi nói những cụm từ này?
Trong thế giới quan của họ, cái gì khiến bất cứ điều gì trở nên vô đạo đức hoặc sai trái? Thực sự thì cuối cùng cũng chỉ là ý kiến của họ mà thôi.*** Họ tin rằng có điều gì đó không đúng, và vì vậy nó phải là như vậy. Nhưng ai sẽ nói rằng ý kiến của họ là đúng? Suy cho cùng, có rất nhiều ý kiến khác nhau về cái gì đúng và cái gì sai. Ai quyết định cái nào đúng và cái nào sai?
Việc chủ nghĩa vô thần và chủ nghĩa nhân văn thế tục không thể cung cấp nền tảng cho đạo đức là một lập luận mạnh mẽ. Dưới đây là một vài phản hồi mà bạn có thể nghe được nếu bạn đưa ra ý kiến phản đối này.
Xã Hội Quyết Định Đạo Đức
Một số người vô thần sẽ lập luận rằng đạo đức chỉ đơn giản là do xã hội quyết định. Ví dụ, ở đây tại Mỹ, xã hội chúng ta đã quyết định rằng việc giết một con người vô tội là sai và do đó hành động đó là sai về mặt đạo đức. Nhưng kiểu suy nghĩ này đơn giản là không đứng vững trước sự xem xét kỹ lưỡng.
Xã hội thường thay đổi quan điểm. Một ví dụ điển hình cho điều này là về "hôn nhân" đồng tính. Những gì từng bị phần lớn xã hội coi là sai trái về mặt đạo đức thì nay lại hợp pháp, được một số nhóm hoan nghênh và ăn mừng. Theo quan điểm này, hành vi đồng tính luyến ái đã chuyển từ sai trái về mặt đạo đức sang được chấp nhận về mặt đạo đức. Điều gì sẽ xảy ra nếu xã hội chúng ta quyết định rằng giết người là chấp nhận được, như đã xảy ra trong vụ Roe v. Wade khi Mỹ hợp pháp hóa việc giết trẻ chưa sinh? Vậy thì giết người cũng đột nhiên trở nên đạo đức chấp nhận được sao? Còn ngoại tình, trộm cắp, nói dối hay bất kỳ hành động đáng trách về mặt đạo đức nào khác thì sao? Liệu người vô thần hay người theo chủ nghĩa nhân văn có chấp nhận một xã hội quyết định rằng xã hội có thể giết tất cả những người vô thần và theo chủ nghĩa nhân văn không? Nếu xã hội là la bàn đạo đức, thì la bàn đó không bao giờ chỉ về hướng bắc mà thay vào đó lại nhảy nhót khắp nơi và thay đổi theo từng thế hệ.
Ngoài ra, nếu xã hội quyết định đạo đức, thì làm sao một xã hội có thể nói với một xã hội khác điều gì là đúng hay sai? Hầu hết mọi người đều đồng ý rằng những hành động ghê tởm của các trại chết Đức Quốc xã là sai trái về mặt đạo đức. Nhưng tại sao? Đức Quốc xã đã quyết định như một xã hội rằng những hành động này là đạo đức chấp nhận được. Xã hội chúng ta có quyền gì để đánh giá xã hội của họ nếu đạo đức chỉ là một sở thích của xã hội?
Hoặc một số nhóm Hồi giáo cực đoan thì sao? Ít người đồng ý rằng việc đánh bom thường dân vô tội, tàn sát hàng trăm người từ các nhóm tôn giáo khác, bắt cóc và nô lệ hóa phụ nữ trẻ, hoặc sử dụng trẻ em làm kẻ đánh bom tự sát là đạo đức chấp nhận được. Tuy nhiên, nếu đạo đức chỉ là sở thích của xã hội, thì xã hội của chúng ta có quyền gì để nói với xã hội của họ rằng hành động của họ là sai và phải dừng lại?
Người vô thần hoặc nhân văn chủ nghĩa nhất quán không thể nói gì nếu đó là đạo đức mà xã hội đã quyết định là đúng. Theo quan điểm này, người vô thần, dựa trên ý kiến chủ quan của mình, có thể không đồng ý với đạo đức của họ, nhưng họ không có lý do gì để nói bất cứ điều gì hoặc cố gắng ngăn chặn điều đó. Nếu đạo đức chỉ đơn giản là do sở thích của xã hội quyết định, thì nó sẽ không còn ý nghĩa gì và trở nên tùy tiện, dễ thay đổi theo thời gian và văn hóa.
Lý Trí Con Người
Vấn đề chỉ trở nên tồi tệ hơn khi bạn đưa nó về mức độ cá nhân. Một số người theo chủ nghĩa thế tục sẽ lập luận rằng đạo đức là một quyết định cá nhân và không ai có quyền bảo người khác phải làm gì (điều này được gọi là "lý trí con người tự chủ"). Tất nhiên, sự mỉa mai của một tuyên bố như vậy rất hiển nhiên. Bằng cách nói rằng không ai nên bảo người khác phải làm gì, họ vừa bảo người khác phải làm gì!
Nếu những người theo chủ nghĩa thế tục thực sự tin điều này, thì ngay từ đầu họ không thể nói "tôn giáo là xấu" vì đó không phải là việc của họ.
Nếu quan điểm về đạo đức này là đúng, thì hệ thống tư pháp của chúng ta không thể tồn tại. Rốt cuộc, tại sao một quan tòa, một hội đồng lập pháp hay một cơ quan chính phủ lại có quyền áp đặt quan điểm đạo đức của họ lên một cá nhân khác? Nếu trộm cắp, giết người, cưỡng hiếp hoặc lạm dụng là đúng đối với một cá nhân, thì điều gì cho phép một cá nhân khác có quyền nói rằng quan điểm đạo đức đó là sai?
Quan điểm về đạo đức cá nhân hoặc lý luận của con người này bắt nguồn từ ý tưởng rằng con người về cơ bản là tốt và rằng, nếu để tự do, con người có xu hướng làm điều đúng chứ không phải sai (lại một lần nữa, ai định nghĩa đúng và sai?). Nhưng con người không phải về bản chất là tốt! Kinh nghiệm của con người cho thấy trong suốt lịch sử, con người đã gây ra những tội ác, ngay cả trong thế giới phương Tây được cho là văn minh của chúng ta. Kinh Thánh mô tả tấm lòng con người sa ngã như sau:
Lòng người ta là dối trá hơn mọi vật, và rất là xấu xa: ai có thể biết được? (Giê-rê-mi 17:9) Và khi Đức Chúa Trời (Thượng Đế) ngửi thấy mùi hương dễ chịu, Đức Chúa Trời phán trong lòng rằng: "Đức Giê-hô-va hưởng lấy mùi thơm và nghĩ thầm rằng: Ta chẳng vì loài người mà rủa sả đất nữa, vì tâm tánh loài người vẫn xấu xa từ khi còn tuổi trẻ; ta cũng sẽ chẳng hành các vật sống như ta đã làm." (Sáng Thế Ký 8:21) Đối với người thanh khiết, mọi sự đều thanh khiết, nhưng đối với người ô uế và không tin, không có gì là thanh khiết; vì cả tâm trí và lương tâm họ đều ô uế. (Tít 1:15)
Lý trí con người tự chủ đơn giản là không cung cấp nền tảng đầy đủ cho đạo đức.
Đạo Đức Có Tiến Hóa Không?
Từ kinh nghiệm của con người, chúng ta dường như tự nhiên và trực giác mà biết rằng những hành động như giết người, trộm cắp và bỏ rơi trẻ em là sai đối với tất cả mọi người ở mọi nơi. Nhưng cảm giác trực giác này đến từ đâu?
Những người theo thuyết tiến hóa, theo tất yếu, tin rằng đạo đức (cũng như mọi thứ khác) chỉ đơn giản là kết quả của quá trình tiến hóa. Không hiểu sao sau hàng tỷ năm chết chóc, đấu tranh, tàn bạo, bệnh tật và đau khổ, con người lại nhận ra rằng chúng ta nên cố gắng làm điều ngược lại! Con người nên phản đối sự tồn tại của kẻ mạnh nhất và cố gắng sống đạo đức. Trong thế giới quan của họ, chúng ta chỉ là những loài động vật tiến hóa cao, và bộ não của chúng ta chỉ là những phản ứng hóa học.**** Chúng ta chỉ đơn giản là sản phẩm của DNA của mình.
Quan điểm này đặt ra câu hỏi về cách quá trình tiến hóa hoàn toàn tự nhiên dẫn đến sự phát triển của lương tâm đạo đức vô hình, tuyệt đối, bằng cách nào đó áp dụng cho tất cả mọi người ở mọi nơi. Và điều gì sẽ xảy ra nếu lương tâm này tiến hóa? Đạo đức lại thay đổi sao?
Và hơn nữa, nếu chúng ta chỉ là động vật, tại sao chúng ta lại phải chịu trách nhiệm đạo đức? Rốt cuộc, chúng ta chắc chắn không buộc động vật phải chịu trách nhiệm về hành động của chúng. Không có tòa án sư tử nào để trừng phạt những con sư tử cắn chết linh dương rồi ăn thịt chúng. Không ai bỏ tù chim cu cái vì bỏ rơi con, hay ép thỏ đực phải trả tiền nuôi con. Đây chỉ đơn giản là những điều mà các loài động vật trong thế giới bị nguyền rủa này làm, và không ai trách chúng vì đã làm vậy. Nếu chúng ta chỉ là động vật, vậy điều gì khiến con người khác biệt đến vậy?
Vấn đề còn trở nên tồi tệ hơn nếu bạn cho rằng bộ não của chúng ta chỉ là những phản ứng hóa học ngẫu nhiên và chúng ta hoàn toàn phụ thuộc vào DNA của mình. Nếu chúng ta chỉ là DNA được lập trình, vậy thì làm sao chúng ta có thể chịu trách nhiệm cho bất kỳ quyết định nào của mình? Vì không có ý chí tự do trong quan điểm như vậy, nên không có trách nhiệm đối với các quyết định hoặc hành động.
Đạo đức đơn giản là không thể là kết quả của các quá trình tự nhiên trong hàng triệu năm. Quan điểm này không đứng vững khi xem xét kỹ lưỡng, và thực sự nó hoàn toàn trái ngược với những gì chúng ta biết là đúng từ kinh nghiệm của con người và lời dạy của Kinh Thánh.
Những Người Vô Thần Có Đạo Đức?
Khi đối mặt với việc thế giới quan của họ không thể cung cấp nền tảng cho đạo đức, nhiều người vô thần phản ứng bằng cách tuyên bố rằng bạn không cần phải là người theo đạo để có đạo đức. Đúng là có rất nhiều người vô thần là những công dân đạo đức. Nhưng những người lập luận theo cách này đã bỏ lỡ điểm chính.
Những người vô thần chắc chắn có thể có đạo đức. Thực ra, nếu bắt đầu với thế giới quan Kinh Thánh, thì điều này là điều có thể dự đoán được. Đức Chúa Trời (Thượng Đế) đã đặt luật pháp của Ngài trong lòng mỗi chúng ta (Rô-ma 2:15), nên ngay cả những người vô thần, những người tuyên bố rằng họ không tin vào Thượng Đế Đấng Tạo Hóa, vẫn có thể tuân theo luật pháp này và sống đạo đức. Nhưng vấn đề là họ không có nền tảng cho đạo đức này trong thế giới quan của riêng họ. Họ không có cơ sở nào để nói điều gì là đúng hay sai, đạo đức hay vô đạo đức.
Kinh Thánh Cung Cấp Nền Tảng Cho Đạo Đức
Chủ nghĩa nhân văn thế tục và chủ nghĩa vô thần không thể giải thích sự tồn tại của đạo đức trong thế giới quan của họ. Nhưng quan điểm của Kinh Thánh thì sao?
Theo Lời Thượng Đế, con người được tạo ra đặc biệt theo hình ảnh của Thượng Đế (Sáng Thế Ký 1:27). Chúng ta không phải là động vật, và bộ não của chúng ta không chỉ là những phản ứng hóa học. Như Ngài đã làm từ ban đầu, Đấng Tạo Hóa của chúng ta bắt chúng ta chịu trách nhiệm về hành động của chúng ta (Sáng Thế Ký 2:17) và mong đợi chúng ta lựa chọn và phân biệt giữa đúng và sai.
Là Đấng Sáng Tạo, chỉ có Thượng Đế mới có quyền cho chúng ta biết điều gì đúng và điều gì sai. Và tiêu chuẩn này không phải là tùy tiện. Nó dựa trên bản chất không thay đổi của vị quan xét công chính, thánh thiện và hoàn hảo của vũ trụ. Ví dụ, mọi hành vi giết người đều sai vì Thượng Đế đã tạo ra chúng ta theo hình ảnh của Ngài và cấm lấy mạng sống con người (ví dụ, Sáng Thế Ký 9:6; Xuất Ê-díp-tô Ký 20:13; Rô-ma 13:9).
Thượng Đế, Đấng Tạo Hóa, đã ban cho chúng ta Kinh Thánh, Lời mặc khải của Ngài, trong đó trình bày rõ ràng điều gì là đạo đức và điều gì không. Đấng Tạo Hóa cung cấp một nền tảng vững chắc để chúng ta dựa vào đó xây dựng đạo đức của mình.
Hơn nữa, Thượng Đế đã đặt luật pháp của Ngài trong lòng mỗi người chúng ta (Rô-ma 2:15). Chúng ta biết đúng sai vì lương tâm mà Chúa đã ban cho toàn nhân loại. Và chúng ta phải chịu trách nhiệm trước Ngài về hành động và quyết định của mình (Rô-ma 2:1–16), dựa trên sự hiểu biết về Ngài mà chúng ta có.
Đối với bất kỳ ai từng sống trên thế giới này, việc không ai tuân theo luật pháp của Chúa một cách trọn vẹn là điều hiển nhiên. Tất cả chúng ta đều không đạt tiêu chuẩn hoàn hảo của Thượng Đế, như Kinh Thánh đã nói rõ (Rô-ma 3:23). Chúng ta còn không đạt được tiêu chuẩn của con người không hoàn hảo! Tại sao lại như vậy? Sáng Thế Ký cho chúng ta câu trả lời.
Hai người đầu tiên, A-đam và Ê-va, được tạo ra hoàn hảo về mặt đạo đức, nhưng họ đã chọn nổi loạn chống lại Đấng Tạo Hóa của mình (Sáng Thế Ký 3). Họ không còn hoàn hảo về mặt đạo đức nữa; giờ đây họ có bản chất tội lỗi, mà họ truyền lại cho từng đứa con của mình (Rô-ma 5:12–21). Tất cả con cháu của họ—mọi người trên trái đất—bây giờ đều là nô lệ của tội lỗi (Giăng 8:34) và đang nổi loạn chống lại Thượng Đế.
Kinh Thánh cung cấp một nền tảng vững chắc cho đạo đức và đưa ra câu trả lời cho câu hỏi tại sao tất cả mọi người đều có lương tâm đạo đức và tại sao chúng ta không thể sống theo kiến thức về đạo đức này. Nhưng còn nhiều hơn thế nữa.
Câu Trả Lời Là Tin Lành (Phúc Âm)
Không chỉ giải thích tại sao lại có một bộ quy tắc đạo đức phổ quát, tại sao ai cũng biết điều đó, và tại sao không ai có thể sống theo nó một cách nhất quán, Kinh Thánh còn cung cấp giải pháp cho những thiếu sót của chúng ta. Khi A-đam và Ê-va phạm tội, họ đã nhận hình phạt xứng đáng cho sự phản loạn của mình—cái chết (Sáng Thế Ký 2:17). Tất cả chúng ta đều phạm tội và tiếp tục phạm tội trong A-đam, vì vậy tất cả chúng ta đều đáng phải chịu hình phạt là sự chết (Rô-ma 5:12). Dù chúng ta cố gắng đến đâu, chúng ta cũng không bao giờ có thể đạt đến tiêu chuẩn đạo đức hoàn hảo của Thượng Đế (Rô-ma 3:23). Chúng ta chắc chắn đang ở trong tình thế nguy khốn, chỉ đáng bị lên án và chết.
Nhưng vì tình yêu lớn lao của Ngài dành cho chúng ta và theo lòng thương xót của Ngài (Ê-phê-sô 2:4), Đấng Tạo Hóa đã đến trái đất như một người-Thượng Đế, một hậu duệ của A-đam giống như chúng ta (1 Cô-rin-tô 15:45). Nhưng không giống như chúng ta, Ngài đã hoàn toàn tuân giữ luật pháp của Thượng Đế (Rô-ma 10:4). Sau đó, Ngài đã chọn trở thành tội lỗi thay cho chúng ta (2 Cô-rin-tô 5:21), gánh tội lỗi của cả thế giới khi Ngài chết trên thập tự giá (1 Giăng 2:2).
Ngài đã gánh lấy cái chết—hình phạt mà tất cả chúng ta đều đáng phải chịu—thay cho chúng ta (Rô-ma 4:25, 5:8). Nhưng Ngài không chết hẳn. Ngài đã chiến thắng trỗi dậy từ nấm mồ, đánh bại sự chết (2 Ti-mô-thê 1:10; Hê-bơ-rơ 2:14). Ngài hiện đang ban sự tha thứ và sự sống đời đời cho tất cả những ai ăn năn (Công vụ 3:19), tin (Giăng 3:18) và đặt niềm tin vào Ngài (Rô-ma 10:9).
Chỉ có Kinh Thánh mới cung cấp một nền tảng đạo đức nhất quán, áp dụng cho tất cả mọi người ở mọi nơi. Và chỉ có Kinh Thánh mới mang lại hy vọng mà chúng ta cần thông qua Chúa Giê-xu Christ, Đấng Tạo Hóa, Cứu Chúa và Chúa của chúng ta.
Avery Foley & Ken Ham
* Ý kiến là tùy tiện và do đó sai lầm.
** Rõ ràng họ đang nói về Cơ đốc giáo. Họ không cho rằng tôn giáo vô thần hoặc nhân văn của họ là xấu xa.
*** Nhắc lại rằng trong thế giới quan vô thần hoặc nhân văn, mọi thứ đều tự nhiên và vật chất. Không có gì thực sự tồn tại một cách vô hình. Vậy nên tâm trí không thể tồn tại. Nhưng logic, sự thật, kiến thức, đạo đức, v.v. cũng không thể.
**** Lời Thượng Đế là tuyệt đối và không tùy tiện như ý kiến của con người.
Thánh Kinh | Khoa Học & Niềm Tin | Tiến Hóa Hay Sáng Tạo | Bài Mới Đăng
Tin Lành nầy về nước Đức Chúa Trời sẽ được giảng ra khắp đất, để làm chứng cho muôn dân. Bấy giờ sự cuối cùng sẽ đến. (Mathiơ 24:14)
